Modern Türkiye Tarihi

Genel

Modern Türkiye Tarihi dersi, talebenin sınava hazırlık sürecindeki zorlukların yanında entelektüel gelişimlerini ihmal etmemeleri için tasarlanmış ve onları yaşadıkları ülkenin yakın geçmişine daha aşina kılmayı hedefleyen bir derstir.

2019–20 Sonbahar döneminde başlayan bu dersin konu skalası geniş olup, şu şekilde başlıklarla ayrılabilir:

  • Bir modern devlet olarak Osmanlı İmparatorluğu:

Osmanlı imparatorluğunun batılılaşma, merkezileşme ve muhtelif alanlarda yaptığı ıslahatlarla alakalı tarihsel tartışmalara yer verilirken dünya sahnesinde ve devletin daha geniş bağlamda nasıl bir yere oturduğu tartışılır. Cumhuriyet döneminin arifesinde yaşanan ve genç cumhuriyetin mahiyetini ciddi biçimde etkileyen kritik dönüşümler ve devamlılıklar ele alınır.

  • Erken Cumhuriyet Tarihi

Kurtuluş Savaşı ve cumhuriyetin ilk yıllarını ele alan bu kısım daha çok kısır tarihçilik akımlarını kenara atıp global akademide yer alan mümbit tartışma konularına eğilerek talebenin tarihçiliğe yaklaşım metodu geliştirmesini sağlamanın yanı sıra, erken cumhuriyet dönemine dair bilgi dağarcığını geliştirmek isteyen talebe için bir literatür bilgisi kazandırmayı amaçlar.

  • Avrupa ve Türkiye

Bu kısım diğer iki kısmın içinde mündemiçtir. Osmanlı ve cumhuriyet tarihi etraflarında olan kritik dönüşüm ve değişimlerden bağımsız düşünülemeyeceğinden, her dönemin cari fikirleri ve yaklaşımlarının iyi bilinmesi gerekir. Bu yüzden dersin temel amaçlarından birisi, talebeye hakim fikir akımlarının, buna bağlı iktisadi ve içtimai gelişmelerin ve zamanın ruhunun hem imparatorluk hem cumhuriyet döneminde coğrafyamızı nasıl etkilediğini aktarmaktır.

2020-2021 Güz Dönemi Dersleri 1 Kasım’da Başladı!

Bersun Tuna eğitmenliğinde gerçekleştirilen ders, Osmanlı’nın son dönemleri ve genç cumhuriyete odaklanmak üzere Türkiye’nin modern dünyadaki serüvenini ana hatlarıyla ve giriş seviyesinde aktarmak için hazırlanmıştır. Aynı zamanda talebeyi, konuya dair akademik açıdan muteber kaynaklara ve seviyeli bir tartışma zeminine hâkim kılmak, dersin temel gayesidir.

📕 1. Ders: Giriş
📗 2. Ders: Tanzimat’a Kadar Osmanlı: Miras, Devamlılık ve Kırılma Noktaları

Gerekli Kaynaklar:

Findley, Carter V. Modern Türkiye Tarihi: İslam, Milliyetçilik ve Modernlik 1789-2007. 1. Bölüm – Merkeziyetçiliğe Dönüş

Brown, Leon Carl. İmparatorluk Mirası: Balkanlar’da ve Ortadoğu’da Osmanlı Damgası, “Balkanlar’da Osmanlı Mirası” (Todorova) bölümü.

Önerilen Kaynak: Hourani, Albert. The Ottoman Background of Modern Middle East (Lecture in 1969) (İngilizce)

📘 3. Ders: Tanzimat

Gerekli Kaynaklar:

Findley, bölüm 2.

Abu Manneh, Butrus. “Gülhane Hatt-ı Hümayunu’nun İslami Kaynakları”, Dergah 73, 74, 75. (çev. Şaban Bıyıklı)

Birincil Kaynak: Gülhane Hatt-ı Hümayunu

📙 4. Ders: II. Abdülhamid Dönemi: Eğitim, Modernite ve Laiklik

Gerekli Kaynak: Findley, bölüm 3.

Sonraki Yazı

© 2026 CROSS THE LINE Tüm hakları saklıdır.